14 Ιουλίου 1943. Καταστροφή της Ελάτης Ζαγορίου

Posted by Ίρις Αραχθέα on April 29, 2017

Το ξημέρωμα της 14ης Ιουλίου 1943 στην κορυφογραμμή του βουνού της Βροπίστας (Μιτσικελίου) έκανε την εμφάνισή του ένας λόχος Γερμανών. Έχοντας εντοπίσει τη θέση που κρύβονταν οι κάτοικοι του χωριού με τη ρίψη φωτοβολίδων από τις θέσεις Βροπίστα και Λάπητο πολυβολούν προς την κατεύθυνση των συγκεντρωμένων αναγκάζοντάς τους να κινηθούν προς τα πάνω στην θέση Πρικατσόρια. Από τη θέση αυτή θα παρακολουθήσουν την καταστροφή του χωριού. Πυκνοί πυροβολισμοί και βομβαρδισμοί.

Μπήκαν οι Γερμανοί στο χωριό σπάζοντας τις πόρτες κάθε σπιτιού και ρίχνοντας μια άσπρη σκόνη στο πάτωμα ή στα στρώματα , πυροβολούσαν και άναβε αυτομάτως φωτιά. Έτσι τα σπίτια λαμπαδιάζονταν και ακουγόταν ο κρότος από τους πυροβολισμούς, τα βελάσματα των ζώων που καίγονταν, καθώς και το πέσιμο της στέγης κάθε σπιτιού. Έτσι επήλθε η καταστροφή στα τρία τέταρτα του χωριού και μόνο ένας μαχαλάς παρέμεινε άθικτος και η κεντρική εκκλησία του χωριού. Το απόγευμα της ίδια ημέρας κατέβηκαν τρία-τέσσερα άτομα στο χωριό και συνάντησαν τις γριές Μαρίνα Εξάρχου και Γλυκερία Ζούλτη, ηλικιωμένες, οι οποίες δεν μπορούσαν. Τους είχαν βγάλει από τα σπίτια και στη συνέχεια έβαζαν φωτιά. Κατόπιν αυτού του γεγονότος οι χωρικοί δεν είχαν που να μείνουν και οι άλλοι έμειναν σε γειτονικά σπίτια του μαχαλά που δεν κάηκε και άλλοι έφυγαν προς διάφορες κατευθύνσεις. Ήταν χρόνια δυστυχίας, φτώχειας, κακομοιριάς, ταλαιπωρίας. Αυτά είναι γεγονότα τα οποία μου έμειναν χαραγμένα στη μνήμη μου και δεν πρόκειται να τα ξεχάσω ποτέ έως το τέλος της ζωής μου».

Πηγή http://eistorias.wordpress.com

Αντίσταση στην Βορειοηπειρωτική Γη

Στο βιβλίο του Αθανάσιου Λ. Κορμαλή: «Αντίσταση στην Βορειοηπειρωτική Γη», διαβάζουμε: “Οι Αλβανοί κατά τη διάρκεια της Ιταλικής Κατοχής, αν και υπήρχαν ομάδες αντίστασης, ουσιαστικά συνεργάζονταν με τους Ιταλούς.

Elati 2 Το παραδοσιακό χωριό Ελάτη Ζαγορίου σε φόντο λίγο πριν την καταιγίδα

Όταν συνθηκολόγησε η Ιταλία, το 1943, η Αλβανία καταλήφθηκε από τα γερμανικά στρατεύματα. Και πάλι οι Αλβανοί, ιδίως οι Τσάμηδες, συνεργάστηκαν με τα στρατεύματα κατοχής, σε βάρος των Ελλήνων. Η Αγγλίδα συγγραφέας Μ. Βίκερς γράφει: “Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στην Αλβανία, οι Γερμανοί σχημάτισαν μια αλβανική μεραρχία SS”.

Στις 17 Απριλίου 1944 δημιουργήθηκε μια μονάδα 35 αποτελούμενη αποκλειστικά από Αλβανούς, με την ονομασία 21 Waffen – Gebirgs – Division der SS «Skanderberg» (albanische Nr.1). Οι στολές τους ήταν ίδιες με τις στολές των γερμανικών SS, αλλά τα σύμβολα τους ήταν αλβανικά. Η μονάδα αυτή δημιουργήθηκε με οδηγίες του ίδιου του Χάινριχ Χίμλερ και απαρτιζόταν από 11.398 στρατιώτες αλβανικής καταγωγής, οι οποίοι προέρχονταν από τον Αλβανικό Στρατό, τις ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας, αλλά και παραστρατιωτικές ομάδες και συμμορίες εγκληματιών. Ήταν υπό τις διαταγές και τον έλεγχο του Αλβανού κατοχικού πρωθυπουργού Ξαφέρ Ντεβά.

Δημιουργήθηκε προκειμένου τα γερμανικά στρατεύματα να μεταφερθούν από την Ελλάδα και τα κεντρικά Βαλκάνια στην Αδριατική και να ενισχύσουν την άμυνα, η οποία είχε αποδυναμωθεί μετά τη συνθηκολόγηση των Ιταλών και την απόσυρση των στρατευμάτων τους από την περιοχή. Η δημιουργία της SS Skanderbey Division αποτέλεσε τη μεγαλύτερη ευκαιρία για τη δημιουργία της “Μεγάλης Αλβανίας”. Το έργο των Αλβανών SS περιελάμβανε δολοφονίες ορθοδόξων ιερέων, καταστροφές ορθοδόξων ναών, βιασμούς, κλοπές αλλά και πλήρη κάλυψη των γερμανικών στρατευμάτων κατά την αποχώρηση τους από την Ελλάδα και αργότερα από τη Σερβία. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι οπαδοί του Μπάλλι Κομπετάρ (Εθνικιστικό Κόμμα) είχαν επίσης συνεργασθεί με τους Γερμανούς...”.

Αντίσταση και δολοφονίες πατριωτών

Στις 17 Νοέμβρη του 1943, δολοφονείται ο αρχηγός Βασίλης Σαχίνης. Μετά την συνθηκολόγηση και αποχώρηση του ελληνικού στρατού από την περιοχή τον Απρίλιο του 1941, ο Βασίλης Σαχίνης έγινε ηγετικό μέλος της Βορειοηπειρωτικής αντίστασης και έδρασε κατά των κατοχικών Ιταλικών και αργότερα Γερμανικών δυνάμεων, όπως και των αλβανικών αντιστασιακών οργανώσεων στην περιοχή της Βόρειας Ηπείρου με τη σύσταση του Μετώπου Απελευθέρωσης Βορείου Ηπείρου (ΜΑΒΗ). Στις 17 Νοεμβρίου 1943, συνελήφθη από το Αλβανικό κομμουνιστικό κόμμα, και αφού βασανίστηκε για να αποκαλύψει πληροφορίες, την αυγή της επόμενης μέρας εκτελείται. Στις 3 Δεκέμβρη δολοφονείται ο ηγέτης της Χιμάρας Γιώργης Μπολάνος. Υπέρμαχος και ακούραστος αγωνιστής της επαρχίας για την επικράτηση των απαράγραφων δίκαιων της. Μετέχει στο Αυτονομιστικό αγώνα του 1914 στα σώματα του θρυλικού Σπυρομήλιου. Φυλακίζεται για τη δράση του στο Σχολικό Ζήτημα. Πρόκριτος της επαρχίας και αρχηγός της Οργάνωσης «Αυτόνομη Χειμάρα».

Συντονίζει με τον Αναστάσιο Κοκαβέση τις αντιστασιακές Επιτροπές της επαρχίας. Εξοπλίζει την Χειμάρα. Στις 3 Δεκεμβρίου 1943 δίδεται η χαριστική βολή για τη Χειμάρα. Δολοφονείται ο Γιώργης Μπολάνος έξω από το σπίτι του στα Σπήλαια. Τα σχέδια του Αλβανικού ΕΑΜ (PKSH) έπληξαν την ψυχή της Χειμάρας.
«Το1943 μοναδικές εστίες αντίστασης μετά από τις καθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμάνο – Μπαλίστων στο Αργυρόκαστρο, και την δολοφονία του Βασίλη Σιαχίνη στις 17 Νοεμβρίου 1943, συνοδευμένα με τα πισώπλατα χτυπήματα του Αλβανικού ΕΑΜ, έμειναν η Ρίζα ο Βούρκος και τα χωριά της Χειμάρας.

Συνέχεια στο επόμενο.

Πηγές: http://holocaust.gr/
https://www.e-istoria.com
http://www.vorioipirotes.com